بۇ قوللانما سىستېما ئورنىتىلمىغان ياردەمچى دېسكا، سانلىق مەلۇمات دېسكىسى ياكى سىستېما سانلىق مەلۇماتلىرىنى ساقلاپ قېلىشقا توغرا كەلگەن ئەھۋاللارغا ماس كېلىدۇ.

1. زىيانسىز ئالماشتۇرۇش (سانلىق مەلۇماتلارنى ساقلاپ قېلىش)

ئۈچىنچى تەرەپ رايونغا بۆلۈش قوراللىرىنى ئىشلىتىش
تەۋسىيە قىلىنىدىغان قوراللار: DiskGenius، EaseUS Partition Master، AOMEI Partition Assistant، MiniTool Partition Wizard قاتارلىقلار.

مەشغۇلات باسقۇچلىرى (DiskGenius نى مىسالغا ئالساق):

1. يۇمشاق دېتالنى قاچىلاپ ئاچقاندىن كېيىن، ئۆزگەرتمەكچى بولغان دېسكىنى تاللاڭ.
2. دېسكا ئۈستىدە مائۇسنىڭ ئوڭ كۇنۇپكىسىنى بېسىپ، «بۆلەك جەدۋىلى شەكلىنى GPT غا ئالماشتۇرۇش» (Convert Partition Table Style to GPT) نى تاللاڭ.
3. مەشغۇلاتنى جەزملەشتۈرۈپ، «ساقلاش» (Save All) نى بېسىڭ ۋە ئالماشتۇرۇش تاماملانغۇچە كۈتۈڭ.
ئەۋزەللىكى: مەشغۇلات ئاددىي، سىستېما دېسكىسىنى ئالماشتۇرۇشنىمۇ قوللايدۇ (قايتا قوزغىتىش كېرەك)، سانلىق مەلۇمات يوقىلىش خەۋپى تۆۋەن. ئەسكەرتىش: گەرچە قوراللار «زىيانسىز» دەپ ئېلان قىلىنغان بولسىمۇ، يەنىلا مۇھىم سانلىق مەلۇماتلارنى ئالدىن زاپاسلىۋېلىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.

 

Windows نىڭ ئىچكى قورالىنى ئىشلىتىش (بەزى ئەھۋاللاردا)

قوللىنىش شەرتى: دېسكىدا بۆلۈنمىگەن بوشلۇق بولۇشى ياكى بارلىق بۆلەكلەر ئۆچۈرۈلگەن بولۇشى كېرەك (سانلىق مەلۇماتلارنى ئالدىن زاپاسلاش زۆرۈر).
مەشغۇلات باسقۇچلىرى:

  1. Win + X نى بېسىپ، «دېسكا باشقۇرۇش» (Disk Management)نى تاللاڭ.
  2.  نىشانلىق دېسكىدىكى بۆلەكلەرنى ئوڭ بېسىپ، «بۆلەكنى ئۆچۈرۈش» (Delete Volume) نى تاللاڭ (سانلىق مەلۇماتلارنىڭ زاپاسلانغانلىقىغا جەزملەڭ).
  3.  دېسكا نامى ئۈستىدە ئوڭ بېسىپ،»GPT دېسكىغا ئالماشتۇرۇش» (Convert to GPT Disk) نى تاللاڭ.
    4. تاماملانغاندىن كېيىن يېڭى بۆلەك قۇرۇپ فورماتلاڭ.
    چەكلىمىسى: سىستېما ئورنىتىلغان دېسكىنى بۇ يەردە بىۋاسىتە ئالماشتۇرغىلى بولمايدۇ، سىستېمىنى قايتا قاچىلاشقا توغرا كېلىدۇ.

 

2. زىيانلىق ئالماشتۇرۇش (سانلىق مەلۇماتلارنى تازىلاش)

سانلىق مەلۇمات يوقىلىشىنى قوبۇل قىلغىلى بولىدىغان ئەھۋاللارغا (مەسىلەن، يېڭى دېسكا ياكى زاپاسلانغان دېسكا) ماس كېلىدۇ.

Diskpart بۇيرۇق قورالىنى ئىشلىتىش
مەشغۇلات باسقۇچلىرى:
1. باشقۇرغۇچى سۈپىتىدە بۇيرۇق بېرىش كۆزنىكىنى (CMD)ئېچىڭ.
2. تۆۋەندىكى بۇيرۇقلارنى تەرتىپ بويىچە ئىجرا قىلىڭ:

diskpart
list disk
select disk N (N نىڭ ئورنىغا نىشانلىق دېسكا نومۇرىنى يېزىڭ)
clean(بارلىق بۆلەك ۋە سانلىق مەلۇماتلارنى پۈتۈنلەي تازىلايدۇ)
convert gpt (GPT شەكلىگە ئالماشتۇرىدۇ)
exit

3. كومپيۇتېرنى قايتا قوزغاتقاندىن كېيىن، دېسكا باشقۇرۇشتا يېڭى بۆلەك قۇرۇڭ.

mbr2 gpt قورالىنى ئىشلىتىش (سىستېما دېسكىسى ئۈچۈن مەخسۇس)
قوللىنىش شەرتى Windows 10 (1703 نەشرىدىن يۇقىرى) ياكى Windows 11، ھەمدە سىستېما UEFI ماسلىشىشچانلىقىنى قوللىشى كېرەك.
مەشغۇلات باسقۇچلىرى:
1. باشقۇرغۇچى سۈپىتىدە بۇيرۇق بېرىش كۆزنىكىنى ئېچىڭ. 2. ئالماشتۇرۇش شەرتىنى تەكشۈرۈش ئۈچۈن: `mbr2gpt /validate`
3. ئەگەر تەكشۈرۈشتىن ئۆتسە، ئالماشتۇرۇشنى ئىجرا قىلىڭ: `mbr2gpt /convert`
4. تاماملانغاندىن كېيىن كومپيۇتېرنى قايتا قوزغىتىپ، BIOS تەڭشىكىدىن قوزغىلىش ھالىتىنى **Legacy** دىن **UEFI** غا ئۆزگەرتىڭ.
* **ئەۋزەللىكى:** سىستېمىنى قايتا قاچىلىماي تۇرۇپ، سىستېما دېسكىسىنى بىۋاسىتە ئالماشتۇرغىلى بولىدۇ.

 

سىستېما قاچىلاۋاتقاندا ئالماشتۇرۇش
مەشغۇلات باسقۇچلىرى:
1. UEFI ھالىتىدىكى سىستېما قاچىلاش دىسكىسى (U دېسكا) ئارقىلىق كومپيۇتېرنى قوزغىتىڭ.
2. قاچىلاش يۈزىدە **Shift + F10** نى بېسىپ بۇيرۇق كۆزنىكىنى ئېچىڭ. 3. **Diskpart** قورالى ئارقىلىق دېسكىنى تازىلاپ GPT غا ئالماشتۇرۇڭ (يۇقىرىدىكى Diskpart باسقۇچلىرى بىلەن ئوخشاش).
4. قاچىلاشنى داۋاملاشتۇرۇڭ، قاچىلاش پروگراممىسى ئۆزلۈكىدىن GPT شەكلىدە دېسكىنى تەييارلايدۇ.

 

 3. دىققەت قىلىدىغان ئىشلار

1. **سانلىق مەلۇماتنى زاپاسلاش:** بەزى ئۈچىنچى تەرەپ قوراللىرىدىن باشقا، كۆپىنچە ئالماشتۇرۇش ئۇسۇللىرى سانلىق مەلۇماتنى ئۆچۈرۈۋېتىدۇ، شۇڭا چوقۇم ئالدىن زاپاسلىۋېلىڭ.
2. **سىستېما قوزغىلىشى:** GPT بۆلەك شەكلى چوقۇم **UEFI** قوزغىلىش ھالىتى بىلەن ماسلىشىشى كېرەك. كونا ئاساسىي تاختا (Legacy BIOS) GPT دىن سىستېما قوزغىتىشنى قوللىماسلىقى مۇمكىن.
3. **دېسكا سىغىمى:** MBR بۆلەك جەدۋىلى ئەڭ كۆپ بولغاندا 2TB لىق دېسكىنى قوللايدۇ. 2TB دىن يۇقىرى سىغىملىق دېسكىلاردا چوقۇم GPT شەكلىنى ئىشلىتىش كېرەك.
4. **ھەرىكەتچان دېسكا (Dynamic Disk):** ئەگەر دېسكا «ھەرىكەتچان دېسكا» بولسا، ئالدى بىلەن ئۇنى «ئاساسىي دېسكا» (Basic Disk) غا ئايلاندۇرۇپ، ئاندىن GPT غا ئالماشتۇرۇش كېرەك.

بايانات: بۇ بېكەتتە سېتىلىدىغان تەرتىپ نومۇرى (Serial Number) Windows سىستېمىسى ياكى باشقا تۈردىكى يۇمشاق دېتاللارنىڭ قانۇنلۇق ئىجازەت نومۇرى ئەمەس، سېتىۋېلىش ھەققى پەقەت بىزنىڭ سىستېما بوغچىلاش (Packaging) خىزمىتىمىزنىڭ جاپالىق ھەققىدۇر. تەرتىپ نومۇرىنىڭ كۈچكە ئىگە مۇددىتى بىر يىل (365 كۈن). تور بەتتىكى مەزمۇنلار پەقەت ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ پايدىلىنىپ ئۆگىنىشى ئۈچۈندۇر، سودا مەقسىتىدە بىۋاسىتە ئىشلىتىش قاتتىق چەكلىنىدۇ. دۆلەتنىڭ يۇمشاق دېتالغا ئالاقىدار باشقۇرۇش بەلگىلىمىلىرىگە ئاساسەن، ئەگەر ئىشلەتكۈچى تەمىنلەنگەن يۇمشاق دېتاللارنى سودا پائالىيەتلىرىگە ئىشلەتسە، 24 سائەت ئىچىدە مۇناسىۋەتلىك مەزمۇنلارنى ئۆزى ئۆچۈرۈۋېتىشى كېرەك. بەلگىلىمىگە خىلاپ ھالدا سودا مەقسىتىدە ئىشلىتىشتىن كېلىپ چىققان نەشر ھوقۇقى تالاش-تارتىشلىرىغا ئىشلەتكۈچى ئۆزى تولۇق مەسئۇل بولىدۇ. ئەگەر بۇ بېكەتتىكى مەزمۇنلار ئەسلىي ئاپتورنىڭ قانۇنلۇق ھوقۇق-مەنپەئەتىگە دەخلى-تەرۇز قىلغان بولسا، بىز بىلەن ئالاقىلىشىپ بىر تەرەپ قىلسىڭىز بولىدۇ. ئوخشىمىغان ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ ئېھتىياجىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن، بۇ بېكەتتە سىناق نۇسخىسىدىكى بوغچىلانغان سىستېما ھەمدە شەخسىي نۇسخا، كەسپىي نۇسخا، كارخانا نۇسخىسىدىكى سېستىمىلارنى ئېلان قىلىندى، ھەر بىر نۇسخىنىڭ سېتىۋېلىش قائىدىسى تۆۋەندىكىچە: 1. سىناق نۇسخىسىدىكى بوغچىلانغان سىستېما: ئاساسلىقى بىر قېتىملا سىناپ ئىشلىتىشنى مەقسەت قىلىدۇ، بىر قېتىمدا 30 يۈەن تۆلەپ، بىر دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرىغا ئېرىشكىلى بولىدۇ. بۇ تەرتىپ نومۇرى پەقەت بىر قېتىملىق قاچىلاشنىلا قوللايدۇ، قاچىلانغاندىن كېيىن كۈچتىن قالىدۇ، قايتا قاچىلاشتا يېڭىدىن سېتىۋېلىش كېرەك. 2. شەخسىي نۇسخىدىكى سىن تەھرىرلەش سىستېمىسى: ئوخشىمىغان سېستىمىلارغا ئېھتىياجى بار ئىشلەتكۈچىلەرگە ماس كېلىدۇ، بىر قېتىمدا 100 يۈەن تۆلەپ، بىر دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرى سېتىۋالىدۇ، ئىشلەتكۈچى بۇ تەرتىپ نومۇرى بىلەن، بۇ بېكەت ئېلان قىلغان 30 يۈرۈش سىستېمىسىنى ئوخشاش بىر كومپيۇتېردا قايتا-قايتا قاچىلاپ ئىشلىتەلەيدۇ. 3. كەسپىي نۇسخىدىكى بوغچىلانغان سىستېما: ئەڭ كۆپ بولغاندا ئۈچ كومپىيۇتىرى بار ئىشلەتكۈچىلەرگە قارىتىلغان بۇلۇپ، بىر قېتىمدا 150 يۈەن تۆلەپ، 3 دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرى سېتىۋالىدۇ. ئىشلەتكۈچى بۇ 3 دانە تەرتىپ نومۇرىنى 3 دانە كومپيۇتېردا ئىشلىتىپ، بۇ بېكەتتىكى بارلىق سىستېمىلارنى خالىغانچە قايتا-قايتا قاچىلىيالايدۇ. 4. كارخانا نۇسخىسىدىكى بوغچىلانغان سىستېما:: مەخسۇس كارخانا دەرىجىلىك ئىشلەتكۈچىلەر ئۈچۈن لايىھەلەنگەن، بىر قېتىمدا200 يۈەن تۆلەپ، 5 دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرىغا ئېرىشكىلى بولىدۇ. كارخانا ئىشلەتكۈچىلىرى بۇ 5 دانە تەرتىپ نومۇرى ئارقىلىق، 5 دانە كومپيۇتېردا بۇ بېكەتتىكى بارلىق سىستېمىلارنى قايتا-قايتا قاچىلاپ ئىشلىتەلەيدۇ.