Adobe Flash Player بولسا Adobe شىركىتى تەرىپىدىن تەتقىق قىلىپ چىقىلغان كۆپ ۋاسىتىلىك (multimedia) قويغۇچ بولۇپ، ئاساسلىقى ئىككى ئۆلچەملىك ۋېكتورلۇق كارتون، ئۆزئارا تەسىر كۆرسىتىدىغان مەزمۇنلار ۋە ئېقىمچان ۋاسىتىلەرنى (مەسىلەن سىن ۋە ئاۋاز) قويۇشقا ئىشلىتىلىدۇ. تۆۋەندىكىسى Adobe Flash Player غا ئائىت تەپسىلىي تونۇشتۇرۇش:
1. تەرەققىيات مۇساپىسى
- مەنبەسى: Adobe Flash Player نىڭ ئەسلى ئىسمى Macromedia Flash Player بولۇپ، Macromedia شىركىتى تەرىپىدىن 1996-يىلى بازارغا سېلىنغان.
- سېتىۋېلىش ۋە ئىسمىنى ئۆزگەرتىش: 2005-يىلى Adobe شىركىتى Macromedia شىركىتىنى سېتىۋالغان ھەمدە Macromedia Flash Player نىڭ ئىسمىنى Adobe Flash Player غا ئۆزگەرتكەن.
- قوللاشنى توختىتىش: HTML5 قاتارلىق يېڭى تېخنىكىلارنىڭ ئومۇملىشىشىغا ئەگىشىپ، Adobe شىركىتى 2020-يىلى 12-ئاينىڭ 31-كۈنى Flash Player نى قوللاشنى رەسمىي توختاتقان ھەمدە يېڭىلانما ۋە بىخەتەرلىك ياماقلىرىنى ئېلان قىلىشتىن توختىغان.
2. يادرولۇق ئىقتىدارلىرى
- ۋېكتورلۇق كارتون قويۇش: Adobe Flash Player ۋېكتورلۇق گرافىك تېخنىكىسىنى ئىشلىتىدىغان بولغاچقا، ھۆججەتنىڭ چوڭلۇقىنى ئەڭ كىچىك چەككە چۈشۈرۈپ، تور كەڭلىكى ۋە چۈشۈرۈش ۋاقتىنى تېجەيدۇ. شۇڭا ئۇ تور بەتلىرىگە سىڭدۈرۈلگەن كىچىك ئويۇنلار، كارتونلار ۋە گرافىكلىق كۆرۈنمە يۈزلەر ئۈچۈن ئەڭ كۆپ ئىشلىتىلىدىغان فورماتقا ئايلانغان.
- ئۆزئارا تەسىرلىشىش مەزمۇنىنى قوللاش: ActionScript پىروگرامما تىلىنى قوللايدۇ، بۇ ئاچقۇچىلارنىڭ مۇرەككەپ بولغان ئۆزئارا تەسىرلىشىش مەزمۇنلىرىنى (مەسىلەن ئويۇن، ئېلان، ئوقۇتۇش پروگراممىلىرى) ئىشلەپچىقىرىشىغا شارائىت يارىتىپ بېرىدۇ.
- ئېقىمچان ۋاسىتىلەرنى قويۇش: سىن ۋە ئاۋازلارنىڭ ئېقىمچان قويۇلۇشىنى، جۈملىدىن يۇقىرى ئېنىقلىقتىكى سىنلار (مەسىلەن H.264 كودلانغان سىنلار) ۋە كۆپ خىل ئاۋاز فورماتلىرىنى (مەسىلەن MP3) قوللايدۇ.
- سۇپا ھالقىغان ماسلىشىشچانلىقى: ھەر خىل مەشغۇلات سىستېمىلىرى (مەسىلەن Windows, Mac OS, Linux) ۋە تور كۆرگۈچلەردە (مەسىلەن IE, Firefox, Chrome) نورمال ئىجرا بولالايدۇ.
3. قوللىنىش ساھەلىرى
- تور بەت كارتونلىرى ۋە ئويۇنلىرى: Adobe Flash Player بىر مەزگىل تور كارتونلىرى ۋە ئويۇنلىرىنى ياساشتا كەڭ ئىشلىتىلىپ، تور بەتلىرىگە ھەرىكەتچان ئۈنۈم ۋە ئۆزئارا تەسىرلىشىش ئىقتىدارى قوشقان.
- ئېلان ۋە تەشۋىقات: نۇرغۇن تور ئېلانلىرى ۋە تەشۋىقات ماتېرىياللىرى Flash تېخنىكىسىدىن پايدىلىنىپ ئىشلىنىپ، ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ دىققىتىنى جەلپ قىلغان.
- مائارىپ ۋە تەربىيەلەش: Flash تېخنىكىسى ئوقۇتۇش پروگراممىلىرى ۋە تەربىيەلەش ماتېرىياللىرىنى تەييارلاشقا ئىشلىتىلگەن بولۇپ، كارتون ۋە ئۆزئارا تەسىرلىشىش مەزمۇنلىرى ئارقىلىق ئۆگىنىش ئۈنۈمىنى ئۆستۈرگەن.
- سىن قويۇش: HTML5 سىن تېخنىكىسى ئومۇملىشىشتىن بۇرۇن، Flash Player نۇرغۇن تور بېكەتلەرنىڭ سىن قويۇشىدىكى ئاساسلىق قورالى بولغان.
4. بىخەتەرلىك ۋە يوچۇقلار
- بىخەتەرلىك يوچۇقلىرى: Adobe Flash Player نىڭ تارىخىدا نۇرغۇن بىخەتەرلىك يوچۇقلىرى بايقالغان، بۇ يوچۇقلاردىن خاككېرلار پايدىلىنىپ ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ كومپيۇتېرىنى يىراقتىن كونترول قىلىشى ياكى مەخپىي ئۇچۇرلارنى ئوغرىلىشى مۇمكىن ئىدى.
- يېڭىلاش ۋە ياماقلار: Adobe شىركىتى ئىلگىرى دائىم يېڭىلانما ۋە ياماقلارنى ئېلان قىلىپ، بۇ بىخەتەرلىك يوچۇقلىرىنى ئوڭشاپ تۇرغان، ئەمما قوللاشنى توختاتقاندىن كېيىن، بۇ خىل مۇلازىمەتلەرنى تەمىنلىمەيدىغان بولدى.
5. نۆۋەتتىكى ئەھۋال ۋە ئورنىنى باسقۇچىلار
- قوللاشنى توختاتقاندىن كېيىنكى تەسىرى: Adobe نىڭ Flash Player نى قوللاشتىن توختىشىغا ئەگىشىپ، نۇرغۇن تور بېكەتلەر ۋە ئەپچاقلار Flash تېخنىكىسىنى ئىشلىتىشنى تەدرىجىي توختىتىپ، HTML5، WebGL قاتارلىق يېڭى تېخنىكىلارغا يۈزلەندى.
- ئورنىنى باسقۇچىلار: Flash مەزمۇنلىرىنى قويۇشقا ئېھتىياجلىق بولغان ئىشلەتكۈچىلەر بەزى ئۈچىنچى تەرەپ قويغۇچلىرى ياكى تەقلىدلىگۈچىلەرنى (emulators) ئىشلەتسە بولىدۇ، ئەمما بۇ قوراللارنىڭ بىخەتەرلىك خەۋپى بولۇشى مۇمكىنلىكىگە دىققەت قىلىش كېرەك. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، نۇرغۇن زامانىۋى تور كۆرگۈچلەر Flash Player قىستۇرمىسىنى سىستېما ئىچىگە ئورناتمايدىغان بولدى، ئىشلەتكۈچىلەر ئۇنى ئۆزى قولدا قاچىلىشى ياكى قوزغىتىشى (ئەگەر يەنىلا ئىشلەتكىلى بولسا) تەلەپ قىلىنىدۇ.
بايانات: بۇ بېكەتتە سېتىلىدىغان تەرتىپ نومۇرى (Serial Number) Windows سىستېمىسى ياكى باشقا تۈردىكى يۇمشاق دېتاللارنىڭ قانۇنلۇق ئىجازەت نومۇرى ئەمەس، سېتىۋېلىش ھەققى پەقەت بىزنىڭ سىستېما بوغچىلاش (Packaging) خىزمىتىمىزنىڭ جاپالىق ھەققىدۇر. تەرتىپ نومۇرىنىڭ كۈچكە ئىگە مۇددىتى بىر يىل (365 كۈن).
تور بەتتىكى مەزمۇنلار پەقەت ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ پايدىلىنىپ ئۆگىنىشى ئۈچۈندۇر، سودا مەقسىتىدە بىۋاسىتە ئىشلىتىش قاتتىق چەكلىنىدۇ. دۆلەتنىڭ يۇمشاق دېتالغا ئالاقىدار باشقۇرۇش بەلگىلىمىلىرىگە ئاساسەن، ئەگەر ئىشلەتكۈچى تەمىنلەنگەن يۇمشاق دېتاللارنى سودا پائالىيەتلىرىگە ئىشلەتسە، 24 سائەت ئىچىدە مۇناسىۋەتلىك مەزمۇنلارنى ئۆزى ئۆچۈرۈۋېتىشى كېرەك. بەلگىلىمىگە خىلاپ ھالدا سودا مەقسىتىدە ئىشلىتىشتىن كېلىپ چىققان نەشر ھوقۇقى تالاش-تارتىشلىرىغا ئىشلەتكۈچى ئۆزى تولۇق مەسئۇل بولىدۇ. ئەگەر بۇ بېكەتتىكى مەزمۇنلار ئەسلىي ئاپتورنىڭ قانۇنلۇق ھوقۇق-مەنپەئەتىگە دەخلى-تەرۇز قىلغان بولسا، بىز بىلەن ئالاقىلىشىپ بىر تەرەپ قىلسىڭىز بولىدۇ.
ئوخشىمىغان ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ ئېھتىياجىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن، بۇ بېكەتتە سىناق نۇسخىسىدىكى بوغچىلانغان سىستېما ھەمدە شەخسىي نۇسخا، كەسپىي نۇسخا، كارخانا نۇسخىسىدىكى سېستىمىلارنى ئېلان قىلىندى، ھەر بىر نۇسخىنىڭ سېتىۋېلىش قائىدىسى تۆۋەندىكىچە:
1. سىناق نۇسخىسىدىكى بوغچىلانغان سىستېما: ئاساسلىقى بىر قېتىملا سىناپ ئىشلىتىشنى مەقسەت قىلىدۇ، بىر قېتىمدا 30 يۈەن تۆلەپ، بىر دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرىغا ئېرىشكىلى بولىدۇ. بۇ تەرتىپ نومۇرى پەقەت بىر قېتىملىق قاچىلاشنىلا قوللايدۇ، قاچىلانغاندىن كېيىن كۈچتىن قالىدۇ، قايتا قاچىلاشتا يېڭىدىن سېتىۋېلىش كېرەك.
2. شەخسىي نۇسخىدىكى سىن تەھرىرلەش سىستېمىسى: ئوخشىمىغان سېستىمىلارغا ئېھتىياجى بار ئىشلەتكۈچىلەرگە ماس كېلىدۇ، بىر قېتىمدا 100 يۈەن تۆلەپ، بىر دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرى سېتىۋالىدۇ، ئىشلەتكۈچى بۇ تەرتىپ نومۇرى بىلەن، بۇ بېكەت ئېلان قىلغان 30 يۈرۈش سىستېمىسىنى ئوخشاش بىر كومپيۇتېردا قايتا-قايتا قاچىلاپ ئىشلىتەلەيدۇ.
3. كەسپىي نۇسخىدىكى بوغچىلانغان سىستېما: ئەڭ كۆپ بولغاندا ئۈچ كومپىيۇتىرى بار ئىشلەتكۈچىلەرگە قارىتىلغان بۇلۇپ، بىر قېتىمدا 150 يۈەن تۆلەپ، 3 دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرى سېتىۋالىدۇ. ئىشلەتكۈچى بۇ 3 دانە تەرتىپ نومۇرىنى 3 دانە كومپيۇتېردا ئىشلىتىپ، بۇ بېكەتتىكى بارلىق سىستېمىلارنى خالىغانچە قايتا-قايتا قاچىلىيالايدۇ.
4. كارخانا نۇسخىسىدىكى بوغچىلانغان سىستېما:: مەخسۇس كارخانا دەرىجىلىك ئىشلەتكۈچىلەر ئۈچۈن لايىھەلەنگەن، بىر قېتىمدا200 يۈەن تۆلەپ، 5 دانە ئۈنۈملۈك تەرتىپ نومۇرىغا ئېرىشكىلى بولىدۇ. كارخانا ئىشلەتكۈچىلىرى بۇ 5 دانە تەرتىپ نومۇرى ئارقىلىق، 5 دانە كومپيۇتېردا بۇ بېكەتتىكى بارلىق سىستېمىلارنى قايتا-قايتا قاچىلاپ ئىشلىتەلەيدۇ.